Bu rapor, platformumuz üzerinde listelenen Gecikme Haritası Ödülleri'nin hangi istatistiksel yöntemlerle, hangi filtrelerden geçerek ve nasıl bir matematiksel modelle hesaplandığını kullanıcılarımıza, topluluğumuza ve internet servis sağlayıcılara (İSS/ISP) tamamen şeffaf bir şekilde açıklamak üzere hazırlanmıştır. Sistemimizin temel amacı; ticari kaygılardan, reklam anlaşmalarından veya yanlı yönlendirmelerden uzak, tamamen topluluk odaklı ve manipülasyona kapalı bir başarı sıralaması üretmektir.
1. Veri Toplama ve Ön Eleme (Temizlik) Aşaması
Veri tabanımıza gelen her test, doğrudan ham haliyle sıralamaya dahil edilmez. Algoritma, ilk olarak verilerin doğruluğunu ve güvenilirliğini ölçmek için şu adımları izler:
- Onay Durumu Kontrolü: Sıralamada yalnızca sistem yöneticileri tarafından titizlikle incelenmiş ve doğruluğu onaylanmış (
onay_durumu = 1) gerçek kullanıcı testleri hesaba katılır.
- Hatalı ve Sıra Dışı Verilerin Ayıklanması (Outlier Filtering): Donanımsal hatalar, anlık bağlantı kopmaları veya manipülasyon amaçlı gönderilen anormal gecikme değerleri sisteme zarar vermemesi için filtrelenir. 0 ms ve altındaki ya da 300 ms üzerindeki ping değerleri istatistiksel olarak hatalı kabul edilerek analiz dışı bırakılır.
- İsim Standardizasyonu (ISP Mapping): Kullanıcıların el ile girdiği veya sistemlerden farklı varyasyonlarla gelen servis sağlayıcı isimleri (örneğin bir firmanın farklı yazılmış adları), arka planda çalışan eşleştirme tablosu vasıtasıyla tek bir kurumsal kimlik altında (Clean/Display Name) birleştirilir. Böylece firmanın oyları ve testleri bölünmez.
2. Coğrafi Adalet ve Güvenilirlik Barajları
Küçük örneklemlere sahip sağlayıcıların şans eseri üst sıralara çıkmasını engellemek ve Türkiye genelini yansıtan adil bir dağılım elde etmek için sistemde 3 aşamalı bir baraj altyapısı uygulanmaktadır:
- Şehir İçi Minimum Test Sınırı (≥ 2): Bir internet sağlayıcısının herhangi bir şehirde "hizmet veriyor" ve o şehrin ortalamasını etkileyebiliyor sayılması için, o şehirden en az 2 adet onaylı test girişi yapılmış olması gerekir. Algoritma burada alt sunucu ping adetlerini değil, benzersiz test oturumlarını (ID) sayar.
- Coğrafi Dağılım Barajı (≥ 5 İl): Sadece altyapının çok güçlü olduğu birkaç merkezi ilde veya Avrupa sunucularına coğrafi olarak yakın bölgelerde (örneğin sınır illeri ve metropoller) hizmet sunup haksız avantaj elde eden yerel/bölgesel sağlayıcıların ulusal ligi etkilemesi engellenir. Bir sağlayıcının ödül sıralamasına girebilmesi için en az 5 farklı şehirden geçerli veri sağlaması şarttır.
- Örneklem Büyüklüğü Barajı (≥ 20 Test): Şans faktörünü tamamen ortadan kaldırmak amacıyla, coğrafi barajı geçen şehirlerdeki toplam test sayısının en az 20 adet benzersiz doğrulanmış oturum sınırına ulaşması gerekir. Bu hacme ulaşamayan sağlayıcılar sıralama dışı kalır.
3. Matematiksel Model A: Mutlak Gecikme Algoritması (ms)
Platformumuz, doğrudan tüm testlerin genel aritmetik ortalamasını almaz. Eğer doğrudan ham test ortalaması alınsaydı, bir sağlayıcının İstanbul'daki (sunuculara en yakın il) 1000 adet çok düşük pingli testi, Anadolu'daki başka bir şehirden gelen 10 adet yüksek pingli testi baskılardı ve ortaya adil bir Türkiye ortalaması çıkmazdı. İstatistik biliminde buna Simpson Paradoksu denir.
Algoritma, bu popülasyon manipülasyonunu engellemek için "Ortalamaların Ortalaması" yöntemini kullanır. Önce her şehrin kendi içinde o İSS'ye ait ping ortalaması çıkarılır. Ardından, İSS'nin barajı geçtiği tüm geçerli şehir ortalamaları toplanarak geçerli şehir sayısına bölünür. Bu formül sayesinde, her şehir kendi içinde eşit ağırlığa sahip olur. Nüfus yoğunluğu yüksek olan şehirlerin, az nüfuslu şehirlerin veri adaletini ezmesine izin verilmez.
4. Matematiksel Model B: Göreli Performans Algoritması (%) ve Leave-One-Out Yaklaşımı
Mutlak milisaniye değerleri oyuncular için kritik olsa da, geniş kapsama alanına sahip büyük sağlayıcıları korumak ve sadece sunucuya yakın batı metropollerinde çalışan lokal/butik firmaların haksız avantajını engellemek amacıyla "Göreli Performans" modeli geliştirilmiştir. Bu modelde her şehir bağımsız bir arena kabul edilir.
Sistem, bir İSS'nin ilgili şehirdeki başarısını ölçerken, o İSS'nin kendi ortalamasının referans değerini manipüle etmesini önlemek amacıyla akademik düzeyde kabul gören Leave-One-Out (Biri Hariç Bırakma) yaklaşımını kullanır. Şehir referans ortalaması hesaplanırken ilgili İSS havuzdan tamamen çıkarılır ve yalnızca diğer rakiplerinin şehir ortalaması baz alınır. Böylece bir firmanın aşırı yüksek veya düşük ping değerleri, kendi kıyaslama çıtasını etkilemez.
Her şehirde İSS'nin performansı, kendisi hariç rakiplerinin oluşturduğu bu referans ortalamasına göre normalize edilir.
Örneğin; bir şehirde diğer rakiplerin ortalaması 14 ms iken ilgili İSS 10 ms değerine sahipse, o şehirde rakiplerine kıyasla %28.6 daha iyi performans göstermiş kabul edilir. İSS'nin yarıştığı (kıyaslanabileceği bir rakibinin olduğu) tüm şehirlerde elde ettiği bu yüzdelik başarı oranlarının aritmetik ortalaması, onun nihai Göreli Performans Puanını oluşturur. Bu model, firmaların bölgesel optimizasyon ve rakiplerini domine edebilme gücünü ölçer.
5. Sıralama ve Ödüllendirme Mantığı
Sistem verileri iki ana grupta işler ve sonuçları virgülden sonra tek hane olacak şekilde hassas biçimde yuvarlar:
- Türkiye Geneli Şampiyonluğu: Sunucu ve kategori ayrımı yapılmaksızın, yukarıdaki tüm barajları aşan sağlayıcıların genel performans puanları hesaplanır.
- Kategori ve Oyun Bazlı Ödüller: Testlerin yapıldığı sunucu türlerine göre (Örn: Valorant, CS2 gibi Oyun Sunucuları veya DNS Sunucuları) veriler kendi içinde mikro gruplara ayrılır. Her oyun için aynı adil barajlar tekrar işletilerek ilgili oyunda Türkiye'nin en iyi performansını veren liderler bulunur.
Sıralama Ölçütü: Mutlak Gecikmede skorlar küçükten büyüğe (Düşük ms en iyisidir), Göreli Performansta ise büyükten küçüğe (Yüksek yüzdelik başarı en iyisidir) sıralanır. Her iki modda da podyuma çıkan ilk 3 internet servis sağlayıcı (Altın, Gümüş, Bronz) ödüllendirilir.
6. Sonuç ve Bağımsızlık Taahhüdü
Bu dinamik algoritma, veri tabanına yeni onaylı testler eklendikçe tamamen otomatik olarak çalışır. Kod mimarimizde hiçbir firmaya manuel bir ayrıcalık tanınması veya algoritma dışı müdahale edilmesi teknik olarak mümkün değildir. Gecikme Haritası, topluluğun gerçek sesini yansıtan yaşayan ve tamamen matematiksel standartlara bağlı bir şeffaflık anıtıdır.